Định hướng này nằm trong chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số do Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành.
Nếu được triển khai, đây sẽ là bước thay đổi lớn trong quản lý không gian mạng từ mô hình tài khoản “ảo danh” phổ biến hiện nay sang cơ chế tăng cường xác thực, giảm thiểu mạo danh và hành vi vi phạm pháp luật trên mạng xã hội.
Chuyển đổi số không chỉ là công nghệ mà là cấu trúc lại nền kinh tế
Chương trình đặt ra các chỉ tiêu kinh tế cụ thể như: Kinh tế số đóng góp 14,5% GDP, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp 17,5% GDP và năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) chiếm 50% tăng trưởng. Điều này cho thấy chuyển đổi số được xem là động lực tăng trưởng thực chất, thay vì chỉ là cải cách hành chính mang tính kỹ thuật.
Ở cấp độ quốc tế, Việt Nam đặt mục tiêu lọt nhóm 65 quốc gia dẫn đầu thế giới và top 4 ASEAN về phát triển chính phủ điện tử theo xếp hạng của Liên Hợp Quốc. Đây là thước đo trực tiếp cho năng lực điều hành số của bộ máy nhà nước.
Mục tiêu cuối cùng là 95% người dân và doanh nghiệp hài lòng với dịch vụ công trực tuyến (Ảnh VOV)
Năm 2026, mục tiêu phủ sóng 5G đạt 70% dân số. 100% cán bộ cấp xã phải có thiết bị làm việc và chữ ký số cá nhân để xử lý hồ sơ điện tử.
Toàn bộ hồ sơ công việc tại cấp bộ, tỉnh và xã sẽ xử lý trên môi trường số; các tài liệu mật triển khai trên hệ thống chuyên biệt theo quy định bảo vệ bí mật nhà nước. Điều này đồng nghĩa quy trình giấy tờ truyền thống sẽ tiếp tục thu hẹp.
Song song đó là việc hoàn thiện Trung tâm Dữ liệu quốc gia và hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa và dùng chung. Định hướng “cung cấp một lần” cũng được nhấn mạnh: Tối thiểu 80% giấy tờ trong thủ tục liên quan sản xuất, kinh doanh chỉ phải nộp một lần cho cơ quan nhà nước.
Mục tiêu cuối cùng là 95% người dân và doanh nghiệp hài lòng với dịch vụ công trực tuyến một chỉ số thể hiện hiệu quả thực thi chứ không chỉ hoàn thành về hình thức.
Mạng xã hội và câu chuyện trách nhiệm danh tính
Việc tích hợp mạng xã hội với VNeID được yêu cầu nghiên cứu, hoàn thiện giải pháp kỹ thuật và báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý III. Nếu được ban hành, cơ chế này có thể tạo ra một lớp xác thực bổ sung cho tài khoản mạng xã hội.
Về bản chất, đây là bước tăng cường độ tin cậy của tài khoản số. Khi danh tính được định danh điện tử, nguy cơ giả mạo, lừa đảo, phát tán thông tin sai lệch sẽ giảm đáng kể. Đồng thời, nó tạo nền tảng để triển khai các dịch vụ số đòi hỏi mức độ xác thực cao hơn như tài chính số, thương mại điện tử, hay giao dịch hành chính trên nền tảng xã hội.
Tuy nhiên, việc triển khai phải bảo đảm tuân thủ pháp luật và các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia, đặc biệt liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư.
Bộ Công an được giao phát triển VNeID trở thành nền tảng số quốc gia. Ứng dụng này không chỉ dừng ở chức năng định danh, mà hướng tới trở thành “chìa khóa số” để người dân tiếp cận dịch vụ công, tài chính, y tế, giáo dục và các hoạt động trực tuyến khác.
Nếu được tích hợp sâu, VNeID có thể đóng vai trò tương tự hệ thống định danh điện tử quốc gia ở nhiều nước là điểm xác thực chung cho toàn bộ hệ sinh thái số.
Việc tích hợp mạng xã hội với VNeID được yêu cầu nghiên cứu, hoàn thiện giải pháp kỹ thuật và báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý III (Ảnh VOV)
Mô hình chuyển đổi số cấp xã đưa chính quyền số về cơ sở
Một nhiệm vụ khác là xây dựng mô hình chuyển đổi số cấp xã áp dụng thống nhất toàn quốc. Cấp xã được xác định là nền tảng trực tiếp tiếp xúc với người dân, nên nếu không số hóa thành công ở cấp này, mục tiêu chính quyền số sẽ khó đạt hiệu quả thực chất.
Đi kèm là yêu cầu đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, công chức, đổi mới tư duy quản lý và khai thác các nền tảng học tập trực tuyến theo hướng “mọi lúc, mọi nơi”.
Chương trình nhấn mạnh nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thời hạn, rõ thẩm quyền. Kết quả đầu ra và tác động thực tế sẽ là căn cứ đánh giá cán bộ, kể cả việc xem xét thay thế nếu không đạt yêu cầu.
Chuyển đổi số năm 2026 vì vậy không chỉ là kế hoạch công nghệ mà là một phép thử về năng lực điều hành, kỷ luật thực thi và mức độ sẵn sàng thay đổi của cả hệ thống./.
nguonluc