Theo tinh thần của Luật Nhà giáo, tuổi nghỉ hưu của giáo viên vẫn được xác định trên nền tảng quy định chung của Bộ luật Lao động. Tuy nhiên, thay vì áp dụng cứng nhắc một khung tuổi cho mọi đối tượng, Luật Nhà giáo cho phép điều chỉnh linh hoạt theo đặc điểm công việc và trình độ chuyên môn của từng nhóm nhà giáo. Cách tiếp cận này được xem là bước tiến trong chính sách nhân sự của ngành giáo dục.
Với giáo viên mầm non, lực lượng phải làm việc trong môi trường có cường độ cao, đòi hỏi nhiều sức khỏe và áp lực nghề nghiệp, Luật cho phép người lao động nếu có nguyện vọng được nghỉ hưu sớm hơn so với tuổi nghỉ hưu thông thường, nhưng không vượt quá 5 năm. Trường hợp đã tham gia bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm trở lên, giáo viên nghỉ hưu sớm vẫn được hưởng trọn vẹn tỷ lệ lương hưu, không bị điều chỉnh giảm do yếu tố tuổi đời. Từ năm 2026, quy định này đồng nghĩa với việc giáo viên mầm non nữ có thể nghỉ hưu khi đủ 52 tuổi, trong khi giáo viên mầm non nam có thể nghỉ hưu ở tuổi 56 tuổi 6 tháng nếu đáp ứng đủ điều kiện về bảo hiểm xã hội.
Luật Nhà giáo cho phép điều chỉnh tuổi nghỉ hưu linh hoạt theo đặc điểm công việc và trình độ chuyên môn của từng nhóm nhà giáo (Tạp chí thương hiệu và công luận)
Ở chiều ngược lại, Luật Nhà giáo cũng mở ra cơ chế kéo dài thời gian công tác đối với những nhà giáo có trình độ chuyên môn cao hoặc đang làm việc trong các lĩnh vực giáo dục chuyên sâu, đặc thù. Việc tiếp tục làm việc sau tuổi nghỉ hưu không mang tính bắt buộc mà được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, bảo đảm sức khỏe, phù hợp nhu cầu của cơ sở giáo dục và đáp ứng các tiêu chuẩn nghề nghiệp. Theo đó, giáo viên có học vị tiến sĩ có thể kéo dài thời gian làm việc thêm tối đa 5 năm, nhà giáo giữ chức danh phó giáo sư tối đa 7 năm và giáo sư có thể tiếp tục giảng dạy, nghiên cứu thêm không quá 10 năm. Trong thời gian này, nhà giáo không đảm nhiệm các vị trí quản lý.
Bên cạnh chính sách về tuổi nghề, Luật Nhà giáo còn tạo dấu ấn rõ nét ở các quy định liên quan đến tiền lương và đãi ngộ. Lần đầu tiên, nguyên tắc “lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp” được luật hóa, tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ điều chỉnh chính sách tiền lương theo hướng bảo đảm vị thế của nghề giáo trong xã hội. Ngoài lương, giáo viên còn được hưởng các khoản phụ cấp và hỗ trợ đặc thù gắn với tính chất công việc, vùng công tác và yêu cầu chuyên môn, từ phụ cấp ưu đãi nghề, trách nhiệm, thâm niên đến các khoản trợ cấp dành cho giáo dục hòa nhập, vùng khó khăn, lưu động.
Luật cũng mở rộng phạm vi thụ hưởng chính sách khi quy định cả nhà giáo công lập và ngoài công lập đều được tiếp cận các chế độ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, chăm sóc sức khỏe định kỳ và chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp. Đối với những người công tác tại địa bàn đặc biệt khó khăn, Luật cho phép áp dụng các hình thức hỗ trợ về chỗ ở như nhà công vụ, chỗ ở tập thể hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà.
Với cách tiếp cận toàn diện, từ tuổi nghề, tiền lương đến phát triển đội ngũ, Luật Nhà giáo được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ những rào cản lâu nay của ngành giáo dục (Tạp chí thương hiệu công luận)
Một thay đổi đáng chú ý khác là việc chấm dứt hệ thống phân hạng nhà giáo I, II, III vốn tồn tại trong nhiều năm, thay vào đó là cách xác định chức danh nhà giáo theo yêu cầu nghề nghiệp của từng cấp học và trình độ đào tạo. Cùng với đó là các chính sách thu hút, trọng dụng người có trình độ cao, kỹ năng nghề giỏi, cũng như khuyến khích đội ngũ giáo viên đến công tác tại vùng khó khăn hoặc các lĩnh vực giáo dục then chốt.
Với cách tiếp cận toàn diện, từ tuổi nghề, tiền lương đến phát triển đội ngũ, Luật Nhà giáo được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ những rào cản lâu nay của ngành giáo dục, tạo động lực để người giỏi gắn bó lâu dài với nghề, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục một cách bền vững trong giai đoạn tới./.
nguonluc