Theo Hiếp hội chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, xuất khẩu thủy sản Việt Nam tháng 8/2026 đạt 1,14 tỷ USD, tăng 6,4% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế tám tháng đạt hơn 8,0 tỷ USD, tăng 11,9%.
Kim ngạch vẫn duy trì trên 1 tỷ USD/tháng, nhưng tốc độ tăng của tháng 8 chỉ bằng gần một nửa mức tăng lũy kế.
Tôm tiếp tục là nhóm xuất khẩu lớn nhất, đạt 478,5 triệu USD trong tháng 8 và gần 3,28 tỷ USD sau 8 tháng.
Cá tra đạt 204,9 triệu USD trong tháng và 1,52 tỷ USD lũy kế. Cá ngừ, mực và bạch tuộc vẫn tăng nhưng tốc độ đã chậm lại.
Cua ghẹ và giáp xác khác nổi bật với mức tăng 50,2% trong tháng 8 và 34,1% trong 8 tháng, song quy mô chưa đủ lớn để quyết định xu hướng chung.
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam tháng 8/2026 đạt kết quả tích cực, tuy nhiên ngành thuỷ sản đang gặp khó khi đối mặt sức ép lớn từ thị trường Mỹ.
Về thị trường xuất khẩu, trong đó xuất khẩu sang thị trường Mỹ gặp khó khăn, thị trường xuất khẩu này tháng 8 giảm 3,8%, còn 182,0 triệu USD.
Trong đó, tôm giảm 12,6% và cá tra giảm 49,3%. Lũy kế 8 tháng, thị trường Mỹ vẫn tăng 1,5%, nhưng mức tăng này khá khiêm tốn.
Đặc biệt, từ ngày 24/7/2026, nhiều mặt hàng thủy sản Việt Nam chịu thêm thuế Section 301 ở mức 12,5% và một số loại thuế khác đã tác động lớn đến doanh thu xuất khẩu cho ngành thuỷ sản Việt Nam.
Bên cạnh đó, thị trường thay thế cũng không hoàn toàn thuận lợi, tại thị trường EU giảm 6,2% trong tháng 8. trong đó, tôm giảm 23,5%, cá ngừ giảm 15,6%, mực và bạch tuộc giảm 32,4%.
Các nhóm hải sản khai thác tiếp tục gặp khó khăn về giấy xác nhận nguyên liệu, giấy chứng nhận khai thác và yêu cầu kết nối với hệ thống CATCH.
Trong khi đó, cá tra sang EU tăng 33,3%, hưởng lợi từ nguồn cung cá tuyết và cá thịt trắng tự nhiên bị thắt chặt.
Xuất khẩu sang Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) đạt hơn 2,0 tỷ USD sau 8 tháng, tăng 32,0%, nhưng tốc độ tháng 8 giảm còn 16,5%.
Đặc biệt, tôm Ecuador đang khôi phục khả năng tiếp cận thị trường này cũng là cản trở ngại đối với ngành tôm Việt Nam.
Tại thị trường ASEAN tiếp tục tăng 17,4% trong tháng 8, với kết quả tích cực ở cá ngừ, tôm, mực và bạch tuộc.
Tuy nhiên, đây chủ yếu là thị trường bổ sung cho hàng chế biến và quy cách nhỏ, chưa thể thay thế quy mô mua hàng của Mỹ đối với tôm và cá tra.
Theo VASEP, mục tiêu xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam đạt khoảng 12,0 tỷ USD trong năm 2026 vẫn có thể đạt được nếu 4 tháng cuối năm duy trì bình quân gần 1,0 tỷ USD mỗi tháng.
Nhưng rủi ro giảm tốc đang tăng lên, đặc biệt nếu sức mua tại Mỹ không phục hồi, thuế tôm đầu tháng 11 bất lợi hoặc chứng từ IUU và MMPA tiếp tục làm chậm giao hàng.
Doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ cần tính tổng nghĩa vụ thuế theo từng mặt hàng và từng pháp nhân, không sử dụng một mức thuế bình quân cho toàn bộ kế hoạch kinh doanh.
Hợp đồng nên quy định rõ trách nhiệm khi thuế thay đổi, thời điểm xác định nghĩa vụ, cơ chế điều chỉnh giá và chia sẻ chi phí phát sinh.
Với tôm, cần xây dựng ít nhất hai kịch bản trước kết quả đầu tháng 11, đồng thời hạn chế tích trữ hàng chưa có đầu ra chắc chắn. Với cá tra, cần chuyển nhanh hơn sang EU, Trung Đông, ASEAN và các phân khúc cá thịt trắng thay thế. Đối với hải sản khai thác, hồ sơ IUU, MMPA và truy xuất nguồn gốc phải được kiểm tra ngay từ khâu mua nguyên liệu.
Trong bối cảnh giá nguyên liệu, thức ăn và chi phí tuân thủ đều tăng, chạy theo kim ngạch bằng cách giảm giá sẽ làm rủi ro lan từ thị trường sang tài chính doanh nghiệp.
Ưu tiên của quý IV vì vậy không chỉ là có thêm đơn hàng, mà là lựa chọn đơn hàng có thể kiểm soát thuế, hồ sơ, công nợ và biên lợi nhuận.
phapluatplus