Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 82/2026/TT-BGDĐT quy định quy trình biên soạn, thẩm định và ban hành chương trình, giáo trình các môn học chung trong giáo dục nghề nghiệp. Văn bản được ban hành ngày 30/9/2026 và sẽ có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.
Quy định mới áp dụng đối với 5 môn học chung trong chương trình đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng gồm Giáo dục chính trị, Ngoại ngữ, Năng lực số, Pháp luật và Giáo dục thể chất.
Điểm đáng chú ý là việc xây dựng chương trình, giáo trình được đặt trong một quy trình thống nhất, từ khảo sát thực tế, xác định yêu cầu năng lực của người học đến xây dựng nội dung, phương pháp đánh giá và tổ chức thẩm định. Cách làm này hướng tới việc chương trình đào tạo không chỉ đáp ứng yêu cầu về kiến thức mà còn phù hợp hơn với năng lực người học cần có trong quá trình học tập và làm việc.
Theo quy định, chương trình môn học phải xác định rõ thời lượng đối với từng trình độ trung cấp, cao đẳng, đáp ứng chuẩn đầu ra và yêu cầu của chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp. Giáo trình phải bám sát chương trình, bảo đảm nội dung kiến thức, kỹ năng phù hợp với mục tiêu đào tạo; đồng thời được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu và sử dụng thuật ngữ chuyên môn thống nhất.
Doanh nghiệp, người sử dụng lao động tham gia xây dựng, thẩm định chương trình, giáo trình. (Ảnh minh hoạ: Hình từ Báo Chính phủ)
Với môn Giáo dục chính trị, chương trình và giáo trình sẽ được tổ chức biên soạn, thẩm định và ban hành để áp dụng thống nhất. Đối với Ngoại ngữ, Năng lực số, Pháp luật và Giáo dục thể chất, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được chủ động tổ chức biên soạn hoặc lựa chọn, thẩm định và ban hành chương trình, giáo trình phù hợp với ngành, nghề đào tạo.
Sự chủ động này cho phép cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thêm điều kiện điều chỉnh nội dung đào tạo theo đặc thù ngành nghề và yêu cầu thực tế. Trường hợp sử dụng chương trình, giáo trình do cơ sở khác biên soạn, việc lựa chọn và sử dụng phải bảo đảm các quy định về sở hữu trí tuệ.
Đối với môn Ngoại ngữ, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể lựa chọn tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc, tiếng Nga, tiếng Pháp và tiếng Đức. Việc lựa chọn được thực hiện căn cứ yêu cầu thực tiễn của chương trình đào tạo, trong đó ưu tiên tiếng Anh theo định hướng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Tăng kết nối giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động
Một điểm đáng chú ý khác là doanh nghiệp, người sử dụng lao động và các chuyên gia được tham gia vào quá trình xây dựng, thẩm định chương trình, giáo trình.
Tổ biên soạn chương trình có ít nhất 9 thành viên, gồm đại diện cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên, chuyên gia, người sử dụng lao động trong lĩnh vực liên quan và đại diện hiệp hội ngành, nghề nếu có. Thành phần này tạo điều kiện để nội dung đào tạo được nhìn nhận từ cả phía cơ sở giáo dục và thực tế sử dụng nhân lực.
Trước khi xây dựng chương trình, tổ biên soạn phải khảo sát thực tế, xác định yêu cầu về năng lực đối với người học, nghiên cứu các tài liệu chuyên môn liên quan. Trên cơ sở đó, mục tiêu, nội dung và phương pháp đánh giá được thiết kế phù hợp.
Ở khâu thẩm định, hội đồng có sự tham gia của đại diện cơ sở giáo dục nghề nghiệp, chuyên gia, doanh nghiệp, hiệp hội và tổ chức nghề nghiệp. Thành viên ngoài cơ quan chủ trì phải chiếm ít nhất một phần ba hội đồng và người tham gia thẩm định không đồng thời là thành viên tổ biên soạn chương trình, giáo trình được đưa ra thẩm định.
Đáng chú ý, kết quả thẩm định phải xác định rõ chương trình, giáo trình được thông qua không cần chỉnh sửa; được thông qua nhưng phải chỉnh sửa, bổ sung; hoặc không được thông qua và phải nêu rõ lý do.
Việc đưa đại diện doanh nghiệp và người sử dụng lao động vào các khâu xây dựng, thẩm định có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng nguồn nhân lực. Khi yêu cầu về kỹ năng nghề, năng lực số, ngoại ngữ và khả năng thích ứng với môi trường làm việc liên tục thay đổi, chương trình đào tạo nếu được cập nhật từ thực tiễn sẽ có thêm cơ sở để giảm khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng nhân lực.
Sau khi ban hành, chương trình và giáo trình phải được công khai theo quy định, đồng thời định kỳ rà soát, cập nhật không quá 5 năm một lần. Việc cập nhật cũng được thực hiện khi có thay đổi về chủ trương, chính sách, pháp luật hoặc xuất hiện yêu cầu mới từ thực tiễn giảng dạy, học tập.
Theo lộ trình, trước ngày 5/9/2027, các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ phải tổ chức biên soạn, thẩm định, ban hành hoặc rà soát, cập nhật chương trình, giáo trình các môn học chung theo thẩm quyền.
Với cách tiếp cận mới, việc xây dựng giáo trình trong giáo dục nghề nghiệp được đặt gần hơn với yêu cầu về chuẩn đầu ra, thực tiễn đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động. Đây là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và chuẩn bị nguồn nhân lực có khả năng thích ứng với sự thay đổi của việc làm trong giai đoạn mới.
nguonluc