Ngày 12/9/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” và tiếp tục làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan. Tính đến thời điểm công bố các quyết định tố tụng, vụ án đã có 13 bị can bị khởi tố, cho thấy tính chất nghiêm trọng và phức tạp của vụ việc.
Việc Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố Tổng giám đốc và nhiều cá nhân có liên quan tại Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long không chỉ là một vụ án an toàn thực phẩm đơn lẻ. Từ các tài liệu điều tra đã được cơ quan chức năng công bố, có thể thấy đây là vụ việc bộc lộ một chuỗi vi phạm có tính hệ thống, kéo dài từ khâu thu gom nguyên liệu, kiểm soát chất lượng nội bộ đến những lỗ hổng trong hoạt động kiểm dịch và quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Vụ án vì vậy mang ý nghĩa cảnh báo sâu sắc đối với công tác quản trị doanh nghiệp cũng như yêu cầu bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Từ phát hiện ban đầu đến khởi tố nhiều bị can
Vụ việc được phát hiện trong quá trình kiểm tra, kiểm soát của lực lượng chức năng đối với hoạt động vận chuyển thực phẩm có dấu hiệu vi phạm. Ngày 08/9/2025, qua kiểm tra ban đầu, cơ quan chức năng phát hiện một lượng lớn thịt lợn đã giết mổ không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y, có dấu hiệu ôi thiu, không rõ nguồn gốc hợp pháp. Kết quả xét nghiệm cho thấy nhiều mẫu dương tính với dịch tả lợn châu Phi và một số chỉ tiêu vi sinh vượt ngưỡng cho phép theo quy định.
Từ dấu hiệu ban đầu này, cơ quan điều tra đã mở rộng xác minh và xác định số thịt vi phạm được đưa về hệ thống kho lạnh của Công ty Đồ hộp Hạ Long. Quá trình kiểm tra nhiều kho bảo quản cho thấy tổng khối lượng thực phẩm vi phạm bị niêm phong, thu giữ và buộc tiêu hủy lên tới khoảng 130.000 kg (tương đương 130 tấn), trong đó có nhiều lô hàng không đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm và kiểm dịch thú y.
Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” tại Công ty Đồ hộp Hạ Long theo quy định của Bộ luật Hình sự (Ảnh Sức khoẻ đời sống)
Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 12/9/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Trong quá trình điều tra mở rộng, cơ quan tiến hành tố tụng tiếp tục làm rõ vai trò, trách nhiệm của các cá nhân trong bộ máy quản lý, điều hành của doanh nghiệp. Kết quả điều tra bước đầu cho thấy, các vi phạm không chỉ là sai sót đơn lẻ mà phản ánh sự buông lỏng quản lý trong một thời gian nhất định.
Cơ quan điều tra đã khởi tố, bắt tạm giam Tổng giám đốc công ty về hành vi “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”; đồng thời khởi tố nhiều cá nhân phụ trách công tác kiểm soát chất lượng, kiểm soát nguyên liệu đầu vào về hành vi “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”. Tính đến thời điểm công bố các quyết định tố tụng, tổng số người bị khởi tố trong vụ án là 13 bị can. Vụ án hiện vẫn đang được tiếp tục điều tra, làm rõ các hành vi liên quan theo quy định pháp luật.
Chuỗi hành vi vi phạm có dấu hiệu hệ thống
Từ diễn biến vụ án có thể nhận thấy, đây không phải là rủi ro khách quan hay sự cố phát sinh ngoài ý muốn. Các hành vi vi phạm hình thành theo một chuỗi liên hoàn, bắt đầu từ khâu đầu vào nguyên liệu.
Trước hết, việc thu gom và tiếp nhận thịt lợn không bảo đảm điều kiện thú y, thậm chí có dấu hiệu nhiễm bệnh, là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm. Theo quy định hiện hành, nguyên liệu đầu vào cho sản xuất thực phẩm phải được kiểm soát chặt chẽ về nguồn gốc, chất lượng và điều kiện bảo quản. Việc để thịt lợn không bảo đảm điều kiện được đưa vào kho bảo quản cho thấy quy trình kiểm soát đầu vào của doanh nghiệp đã không được thực hiện đầy đủ.
Tiếp đó là vi phạm trong khâu kiểm soát chất lượng nội bộ. Bộ phận quản lý chất lượng có trách nhiệm phát hiện, loại bỏ nguyên liệu không đạt chuẩn trước khi đưa vào sản xuất. Tuy nhiên, trong vụ việc này, bộ phận này đã không thực hiện đúng, đầy đủ chức năng, nhiệm vụ được giao, dẫn đến nguy cơ nguyên liệu không bảo đảm an toàn được đưa vào dây chuyền sản xuất thực phẩm.
Cơ quan điều tra cũng làm rõ dấu hiệu vi phạm trong hoạt động kiểm dịch và lưu thông hàng hóa. Việc cấp giấy kiểm dịch không đúng thực tế, nếu được xác định có hành vi vi phạm pháp luật, sẽ làm suy giảm hiệu lực quản lý nhà nước và tiềm ẩn nguy cơ để thực phẩm không bảo đảm an toàn lưu thông trên thị trường.
Hậu quả xã hội, ảnh hưởng nhiều mặt
Hậu quả của chuỗi vi phạm này không chỉ thể hiện ở hơn 130 tấn thực phẩm vi phạm buộc phải tiêu hủy, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho doanh nghiệp, mà còn tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.
Thực phẩm nhiễm mầm bệnh, nếu không được phát hiện và ngăn chặn kịp thời, có thể gây ngộ độc thực phẩm, lây lan dịch bệnh và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng. Trong bối cảnh an toàn thực phẩm là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm, những vụ việc như vậy dễ gây tâm lý lo lắng, bất an trong dư luận.
Về kinh tế – xã hội, vụ án khiến doanh nghiệp phải tạm dừng hoạt động sản xuất trong một thời gian để phục vụ điều tra và khắc phục hậu quả. Nhiều người lao động bị ảnh hưởng việc làm, thu nhập bị gián đoạn. Uy tín của một doanh nghiệp thực phẩm có lịch sử lâu năm cũng bị tác động đáng kể, kéo theo hệ lụy đối với thị trường và đối tác.
Xa hơn, các vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm quy mô lớn còn ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng đối với công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Vụ án tại Công ty Đồ hộp Hạ Long là lời cảnh báo nghiêm khắc về hậu quả của việc buông lỏng quản lý trong lĩnh vực an toàn thực phẩm (Ảnh Dân trí)
Trách nhiệm của người quản lý và các chủ thể liên quan
Một nội dung đáng chú ý trong vụ án là việc khởi tố Tổng giám đốc doanh nghiệp về hành vi “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Điều này cho thấy cơ quan tiến hành tố tụng đã xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong việc tổ chức, điều hành hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Theo quy định của pháp luật, người đứng đầu doanh nghiệp chịu trách nhiệm chung đối với toàn bộ hoạt động của đơn vị mình quản lý, đặc biệt trong lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng như an toàn thực phẩm. Việc thiếu kiểm tra, giám sát hoặc buông lỏng quản lý, nếu gây hậu quả nghiêm trọng, đều có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định.
Bên cạnh đó, trách nhiệm của các bộ phận chuyên môn, nhất là bộ phận quản lý chất lượng, cũng cần được xem xét đúng mức. Khi chức năng kiểm soát không được thực hiện đầy đủ, nguy cơ vi phạm pháp luật và gây hại cho xã hội là rất lớn.
Vụ án đồng thời đặt ra yêu cầu làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức bên ngoài doanh nghiệp, nếu có hành vi vi phạm pháp luật trong công tác kiểm dịch, cấp phép hoặc quản lý lưu thông thực phẩm.
Lỗ hổng trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm
Từ vụ việc này, có thể nhận diện một số lỗ hổng trong công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Thứ nhất là lỗ hổng trong kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, khi việc quản lý còn nặng về hồ sơ, giấy tờ mà thiếu kiểm tra thực tế và cơ chế truy xuất hiệu quả. Thứ hai là lỗ hổng trong hoạt động kiểm dịch. Nếu giấy kiểm dịch không phản ánh đúng thực trạng hàng hóa, hiệu lực quản lý nhà nước sẽ bị suy giảm. Thứ ba là sự thiếu liên thông, phối hợp và giám sát chéo giữa các cơ quan chức năng, khiến việc phát hiện, ngăn chặn vi phạm chưa kịp thời.
Giải pháp và yêu cầu đặt ra
Từ bài học của vụ án tại Công ty Đồ hộp Hạ Long, cần triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm. Đối với doanh nghiệp, cần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu; hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ; bảo đảm tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm trong toàn bộ quy trình sản xuất. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, cần tăng cường kiểm tra, hậu kiểm thực chất; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa dữ liệu trong quản lý, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Việc công khai, minh bạch kết quả xử lý các vụ án an toàn thực phẩm cũng là yếu tố quan trọng nhằm củng cố niềm tin của người tiêu dùng và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.
Vụ án tại Công ty Đồ hộp Hạ Long là lời cảnh báo nghiêm khắc về hậu quả của việc buông lỏng quản lý trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Việc xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm không chỉ nhằm bảo đảm tính răn đe của pháp luật, mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân, giữ vững kỷ cương pháp luật và phòng ngừa những vụ việc tương tự trong tương lai./.
nguonluc