Xuất khẩu lao động vượt kế hoạch, định hướng chuyển sang thị trường thu nhập cao

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ), tổ chức chiều 26/12, đại diện cơ quan quản lý cho biết, năm qua cả nước đã đưa 144.345 lao động đi làm việc ở nước ngoài, vượt 11% so với mục tiêu đặt ra. Các thị trường truyền thống vẫn giữ vai trò chủ đạo, trong đó Nhật Bản tiếp nhận hơn 64.600 lao động, Đài Loan (Trung Quốc) hơn 57.000 lao động và Hàn Quốc trên 11.600 lao động.

Đặc biệt, bức tranh thị trường đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Bên cạnh các điểm đến quen thuộc tại châu Á, nhiều quốc gia châu Âu như Đức, Ba Lan, Hungary, Romania… đang thu hút ngày càng nhiều lao động Việt Nam, nhất là trong các ngành nghề đòi hỏi kỹ năng và trình độ chuyên môn như điều dưỡng, hộ lý, kỹ thuật. Xu hướng này phản ánh sự chuyển hướng sang các thị trường có mức thu nhập và yêu cầu cao hơn.

Song song với sự gia tăng về số lượng lao động, công tác hoàn thiện thể chế cũng được đẩy mạnh. Trong năm 2025, Cục Quản lý lao động ngoài nước đã tham mưu sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, trong đó tập trung kiểm soát chi phí dịch vụ, phí môi giới và nâng cao tính minh bạch. Nhiều thỏa thuận hợp tác lao động với các đối tác nước ngoài được ký kết, gia hạn, tạo hành lang pháp lý ổn định cho hoạt động này.

Ở góc độ xã hội, nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài của người dân, đặc biệt là giới trẻ, đang tăng nhanh. Theo đại diện Cục Quản lý lao động ngoài nước, tại nhiều địa phương, xuất khẩu lao động không còn là giải pháp tạm thời mà trở thành lựa chọn dài hạn. Không ít học sinh sau khi tốt nghiệp THPT lựa chọn đi làm việc ở nước ngoài thay vì tiếp tục học đại học, với quan điểm tích lũy vốn, kinh nghiệm trước khi quay lại học tập hoặc khởi nghiệp.

Thực tế tại một số địa phương có truyền thống xuất khẩu lao động cho thấy, nhiều lao động đã chủ động tìm đến các thị trường mới ở châu Âu, thậm chí là Anh, nhằm cải thiện thu nhập và điều kiện làm việc. Sự dịch chuyển này đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý, dự báo thị trường và bảo vệ người lao động.

Theo kế hoạch đặt ra trong năm 2026, Bộ Nội vụ đặt mục tiêu đưa khoảng 112.000lao động đi làm việc ở nước ngoài, theo hướng chọn lọc, ưu tiên các thị trường ổn định, thu nhập cao. Cùng với đó là yêu cầu siết kỷ cương, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, trong bối cảnh nhiều văn bản pháp luật liên quan đang được sửa đổi.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, lãnh đạo Bộ Nội vụ nhấn mạnh, trong bối cảnh quốc tế biến động, hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài cần được quản lý chặt chẽ hơn, lấy người lao động làm trung tâm. Các tồn tại như thu phí cao, thiếu minh bạch, chất lượng nguồn lao động chưa đồng đều và tình trạng vi phạm pháp luật ở nước ngoài cần được khắc phục triệt để.

Theo đó, cơ quan quản lý được yêu cầu tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường kiểm tra, giám sát doanh nghiệp và đẩy mạnh chuyển đổi số trong cung cấp dịch vụ công. Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời nâng cao vị thế lao động Việt Nam trên thị trường quốc tế.

nguonluc