Nữ tài xế Lê Thị Cẩm Chi ra đầu thú tại cơ quan công an. Ảnh: Dân trí
Lê Thị Cẩm Chi, 34 tuổi, lái ô tô đến một quán tại xã Đray Bhăng. Theo hồ sơ vụ án, trong khoảng thời gian từ 19h đến 21h, Chi cùng chủ quán và nhiều người khác tham gia bữa ăn có sử dụng bia. Hình ảnh camera an ninh xác định bị cáo đã uống khoảng 8 lon bia loại 330ml, nồng độ cồn 4,5%. Khoảng 21h, sau khi nhận điện thoại từ mẹ chồng báo con nhỏ đang khóc, Chi rời quán, điều khiển xe về nhà.
Khi di chuyển trên Quốc lộ 27, đoạn qua xã Đray Bhăng, Chi đã tông trúng ông Lê Phước Toàn, Chủ tịch UBND xã, đang làm nhiệm vụ điều tiết giao thông tại khu vực ngập nước. Cú va chạm khiến ông Toàn tử vong. Sau tai nạn, Chi dừng xe, cùng một số người đưa nạn nhân vào lề đường, rồi trở về nhà cho con ăn. Đến sáng hôm sau, khi biết tin ông Toàn đã qua đời, Chi đến cơ quan công an trình diện.
Điều khiến dư luận đặt câu hỏi là tại thời điểm kiểm tra, cơ quan chức năng xác định Chi không vi phạm nồng độ cồn. Thông tin này xuất hiện trong cáo trạng và được nhắc lại tại phiên tòa sơ thẩm ngày 12/2/2026, nơi TAND khu vực 5 – Đắk Lắk tuyên phạt bị cáo 3 năm tù về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.
Để lý giải vấn đề này, cần nhìn vào yếu tố thời gian. Tai nạn xảy ra vào khoảng sau 21h ngày 3/10/2025. Tuy nhiên, bị cáo không bị kiểm tra nồng độ cồn ngay sau đó. Theo hồ sơ, đến sáng hôm sau, sau khi biết nạn nhân đã tử vong, Chi mới đến cơ quan công an khai nhận. Khoảng cách thời gian từ lúc uống bia đến lúc kiểm tra có thể lên tới 10–12 tiếng.
Theo nguyên lý sinh học, cồn sau khi vào cơ thể sẽ được hấp thu qua dạ dày và ruột non, sau đó chuyển hóa chủ yếu tại gan. Trung bình, cơ thể một người trưởng thành có thể đào thải khoảng 0,015% nồng độ cồn trong máu mỗi giờ, dù tốc độ này còn phụ thuộc vào giới tính, cân nặng, tình trạng sức khỏe và lượng thức ăn đã sử dụng. Nếu một người uống bia vào lúc 19–21h, đến rạng sáng hôm sau, phần lớn lượng cồn có thể đã được chuyển hóa đáng kể.
Với 8 lon bia 330ml nồng độ 4,5%, tổng lượng cồn nguyên chất tiêu thụ ước tính khoảng 94–100 gram ethanol. Lượng này đủ khiến nồng độ cồn trong máu tăng cao trong vài giờ đầu. Tuy nhiên, sau 8–12 giờ, nồng độ cồn có thể giảm về mức rất thấp hoặc thậm chí không còn vượt ngưỡng phát hiện của thiết bị đo nhanh bằng hơi thở.
Thực tế, việc kiểm tra nồng độ cồn chỉ phản ánh tình trạng tại thời điểm đo, không thể truy ngược chính xác tình trạng say xỉn tại thời điểm trước đó nếu không có xét nghiệm máu được thực hiện sớm. Trong vụ án này, do bị cáo không bị kiểm tra ngay sau tai nạn mà đến sáng hôm sau mới trình diện, nên kết quả âm tính với nồng độ cồn không đồng nghĩa với việc trước đó không sử dụng rượu bia.
Lê Thị Cẩm Chi (đứng) uống 8 lon bia trong cuộc nhậu trước khi lái ô tô tông tử vong chủ tịch xã. Ảnh: Internet
Cáo trạng cho thấy trong quá trình điều tra, bị cáo thừa nhận đã uống bia trước khi lái xe. Lời khai này phù hợp với lời khai của nhân chứng và dữ liệu camera ghi nhận tại quán nhậu. Như vậy, cơ quan tố tụng có căn cứ xác định hành vi sử dụng rượu bia trước khi điều khiển phương tiện, dù kết quả kiểm tra tại thời điểm sau đó không còn vi phạm.
Pháp luật hiện hành quy định người điều khiển ô tô không được có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở khi tham gia giao thông. Tuy nhiên, việc xử lý hình sự trong vụ án không chỉ dựa trên chỉ số đo nồng độ cồn mà dựa trên tổng hợp chứng cứ, bao gồm lời khai, nhân chứng, hình ảnh camera và diễn biến hành vi. Trong trường hợp này, tội danh bị truy tố là Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ gây hậu quả chết người, không phải tội danh riêng biệt liên quan đến nồng độ cồn.
Một điểm đáng chú ý là hành vi của bị cáo sau tai nạn. Hồ sơ thể hiện Chi rời khỏi hiện trường, tắt nguồn điện thoại và vứt bỏ thiết bị trước khi ngủ lại trên ô tô cùng bạn. Sáng hôm sau, khi biết tin nạn nhân tử vong, bị cáo mới đến trình diện. Khoảng thời gian này đủ dài để cơ thể đào thải phần lớn lượng cồn đã tiêu thụ. Việc không bị phát hiện vi phạm nồng độ cồn vì thế gắn liền với yếu tố chậm kiểm tra.
Tại phiên tòa, bị cáo khai nhận hành vi và cho biết đã bồi thường 500 triệu đồng cho gia đình nạn nhân. Một nguồn tin cho hay bị cáo đang nuôi con nhỏ nên nếu bản án có hiệu lực, việc chấp hành án có thể được hoãn cho đến khi con đủ 36 tháng tuổi theo quy định pháp luật. Gia đình ông Lê Phước Toàn không đồng tình với mức án 3 năm tù và cho biết sẽ kháng cáo.
Từ góc độ pháp lý, việc xác định có hay không tình trạng sử dụng rượu bia tại thời điểm gây tai nạn có thể ảnh hưởng đến đánh giá mức độ nguy hiểm của hành vi. Tuy nhiên, trong thực tiễn xét xử, nếu có đủ chứng cứ chứng minh người điều khiển phương tiện đã uống rượu bia và hành vi đó góp phần dẫn đến hậu quả chết người, tòa án vẫn có thể xem đây là tình tiết để lượng hình, dù kết quả đo sau đó không còn nồng độ cồn vượt ngưỡng.
Vấn đề đặt ra là tính kịp thời trong công tác kiểm tra sau tai nạn giao thông. Trong nhiều trường hợp, nếu người gây tai nạn rời khỏi hiện trường và chỉ trình diện sau nhiều giờ, việc xác định chính xác tình trạng nồng độ cồn tại thời điểm xảy ra sự việc sẽ gặp khó khăn. Khi đó, cơ quan điều tra phải dựa vào các nguồn chứng cứ gián tiếp như camera, lời khai nhân chứng hoặc dữ liệu hóa đơn, ghi chép tại quán ăn.
Vụ án tại Đắk Lắk cho thấy khoảng trống thời gian giữa thời điểm uống bia, gây tai nạn và thời điểm kiểm tra là yếu tố quyết định dẫn đến kết quả “không vi phạm nồng độ cồn”. Kết quả này không phủ nhận việc đã sử dụng rượu bia trước đó, mà chỉ phản ánh tình trạng sinh học tại thời điểm đo.
Trong bối cảnh quy định “đã uống rượu bia thì không lái xe” được áp dụng nghiêm ngặt nhiều năm qua, những vụ việc như vậy đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát và xử lý kịp thời sau tai nạn. Việc thu thập chứng cứ sớm, đặc biệt là xét nghiệm máu ngay khi có nghi ngờ, có thể giúp làm rõ chính xác tình trạng của người điều khiển phương tiện tại thời điểm xảy ra tai nạn.
Hiện gia đình nạn nhân đã nộp đơn kháng cáo bản án sơ thẩm. Diễn biến tại phiên tòa phúc thẩm sắp tới có thể tiếp tục làm rõ các tình tiết liên quan đến việc sử dụng rượu bia, hành vi sau tai nạn và mức độ trách nhiệm hình sự của bị cáo. Tuy nhiên, câu hỏi vì sao “không vi phạm nồng độ cồn” khi kiểm tra đã có lời giải về mặt khoa học và pháp lý: Đó là hệ quả của yếu tố thời gian và cơ chế đào thải tự nhiên của cơ thể, chứ không phải bằng chứng cho thấy người lái xe không uống bia trước khi cầm vô lăng./.
nguonluc